Odwieczne pragnienie człowieka – marzenie o lataniu, od dawna jest dostępne praktycznie dla każdego. Pragniemy choć na chwilę uciec od miejskiego zgiełku, wszechobecnych murów i zabudowań, które ograniczają i blokują możliwość oglądania zachwycającego piękna przyrody. Z góry wszystko wygląda inaczej. O ile w standardowych samolotach poza niewielkim okienkiem nie mamy możliwości podziwiania krajobrazu, o tyle w przypadku szybowców nie ogranicza nas praktycznie nic. To niezwykła okazja, by poznać miejsca często trudno dostępne. Bagna, puszcze, skaliste góry czy nawet lodowce – praktycznie wszystko jest w naszym zasięgu. Dodatkowo, taką atrakcję dostarcza nam sama natura – unoszą nas prądy, siły atmosfery, pomaga słońce i wiatr. I to wszystko rzecz jasna bez silnika – na wzór ptaków.

Historia polskiego szybownictwa

Pierwsze próby lotów na modelach przypominających szybowce i działających na podobnej zasadzie podejmowano w Polsce już w 1896 roku. Wtedy to Czesław Tański odbył pierwszy lot statkiem powietrznym własnej konstrukcji. Trzeba przyznać, że jak na artystę przystało, Tański miał fantazję do tworzenia nietuzinkowych dzieł. “Lotnia”, bo tak nazwał swój wynalazek, posiadała skrzydła wykonane z suchego drewna topoli, które pokryte były kombinacją cienkiej tkaniny, gazy oraz papieru. Całość osiągała masę około 16 kg. Nic więc dziwnego, że uważano go za szaleńca. Jakież ogromne było zdziwienie potencjalnych krytyków, gdy konstruktor wykonał tym prostym szybowcem kilka skoków o długości 20-30 metrów! Co więcej, jak podają źródła, Tańskiemu prawdopodobnie udało się wykonać 30-metrowy lot z płaskiego terenu, który miał być pierwszym w historii szybownictwa lotem tego typu.

lot-szybowcem-b325.1024x580

Rozwój szybownictwa w Polsce i pierwsze sukcesy

Potem było już tylko ciekawiej. Inżynierowie zainspirowani dokonaniami pioniera szybownictwa podejmowali liczne prace nad doskonaleniem pierwszych szybowców. Szczególną niezłomnością zasłynął wtedy Jerzy Rudlicki. Jego pierwsze próby nie były dość udane – loty zwykle kończyły się kraksą, a sam inżynier odnosił obrażenia. Jednak determinacja była na tyle silna, że zaledwie w ciągu jednego roku, w latach 1909-1910, zbudował 10 szybowców! Te konstrukcje co prawda nie pozwalały na pokonywanie dalekich odległości czy wzbijanie się na dużą wysokość, ale były przede wszystkim bezpieczne i gwarantowały udane przeloty. Dodatkowo, trzy ostatnie projekty Rudlickiego były, jak na tamten okres, imponującymi osiągnięciami technicznymi.

Konstruktor wprowadził kołowe podwozie (do tej pory do rozpędzania używano nóg 🙂 ) oraz układ sterowania, który znacznie ułatwił obsługę. Przemysł szybowcowy rozwijał się na tyle prężnie, że już w 1923 roku zorganizowano pierwsze zawody szybowcowe. Wtedy zaczęło się prawdziwe szybownictwo. Zbudowano pierwszą szkołę szybowcową, a kilka lat później wykonywane już były prowizoryczne loty za samolotem. Organizowano coroczne Krajowe Zawody Szybowcowe, gdzie zawodnicy mogli zmierzyć się w konkurencjach na długość lotu, wysokość. Odbywano również zawody w lotach nocnych. Rozwój technologiczny pozwalał na konstruowanie coraz doskonalszych maszyn, co umożliwiało Polakom zdobywanie osiągnięć również na arenie międzynarodowej.

Współczesne szybownictwo

W obecnych czasach możemy pochwalić się dwukrotnym Mistrzem Świata – Januszem Centką. Prawdziwą dumą narodową stał się również Sebastian Kawa. Aż 9 razy został Mistrzem Świata w konkurencjach szybowcowych, na swoim koncie ma także liczne rekordy. To właśnie on odbył pierwszy lot w Himalajach. W roku 2014 zdobył również złoty medal na Mistrzostwach Świata w Szybownictwie odbywających się w Lesznie.

lot-szybowcem-1a26.1024x580

Jak widać, o ile dawniej loty szybowcem dostępne były jedynie dla wybranych śmiałków, uważanych niejednokrotnie za szaleńców, o tyle w obecnych czasach taki lot jest dostępny praktycznie dla każdego, nawet dla osób niepełnosprawnych, dla których od kilku lat prowadzone są szkolenia szybowcowe. Pierwszy niepełnosprawny pilot uzyskał licencję całkiem niedawno – 14 stycznia 2015 roku. Maszyny są nowoczesne, wyposażone w niezbędne systemy bezpieczeństwa, zadbano również o wygodę zarówno pilota, jak i pasażera. Praktycznie w każdym większym regionie Polski znajdziemy aerokluby z sekcją szybowcową, oferujące szkolenia i podniebne przeloty. Dodatkowo, szybownictwo daje nam nie tylko możliwość odbywania lotów czysto widokowych. Bardziej doświadczeni piloci mogą wykonywać niesamowite akrobacje, przy których przeciążenia sięgają wartości od – 6 aż do + 9 G! Takie osiągi zdobywają odrzutowe samoloty bojowe. To chyba dość mocny argument, zresztą jeden z wielu, by choć raz w życiu doświadczyć tej podniebnej przygody.

Monika Walczak
Monika, zwana również Aurelią, to copywriter z prawdziwego zdarzenia. Potrafi każdy niemal temat rozgryźć opisując aspekty znane tylko profesjonalistom. Nie ma dla Niej rzeczy niemożliwych, cuda wymagają jedynie dłuższego oczekiwania.